(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 127

॥ శ్రీః ॥
7.127. అధ్యాయః 127
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
కతిచన ధార్తరాష్ట్రాన్నిహత్య నిర్గచ్ఛతా భీమేన స్వపథం నిరుంధానస్య ద్రోణస్య రథభంజనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

భీమసేన ఉవాచ। 7-127-0x(4585)(50205)
బ్రహ్మేశానేంద్రవరుణానవహద్యః పురా రథః।
తమాస్థాయ గతౌ కృష్ణౌ న తయోర్విద్యతే భయం॥ 7-127-1(50206)
తవాజ్ఞాం శిరసా బిభ్రదేష గచ్ఛామి మా శుచః।
సమేత్య తాన్నరవ్యాఘ్రాస్తవ దాస్యామి సంవిదం॥ 7-127-2(50207)
సంజయ ఉవాచ। 7-127-3x(4586)
ఏతావదుక్త్వా ప్రయయౌ పరిదాయ యుధిష్ఠిరం।
ధృష్టద్యుంనాయ బలవాన్సుహృద్భ్యశ్చ పునఃపునః।
ధృష్టద్యుంనం చేదమాహ భీమసేనో మహాబలః॥ 7-127-3(50208)
విదితం తే మహాబాహో యథా ద్రోణో మహారథః।
గ్రహణే ధర్మరాజస్య సర్వోపాయేన వర్తతే॥ 7-127-4(50209)
న చ మే గమనే కృత్యం తాదృక్పార్షత విద్యతే।
యాదృశం రక్షణే రాజ్ఞః కార్యమాత్యయికం హి నః॥ 7-127-5(50210)
ఏవముక్తోఽస్మి పార్థేన ప్రతివక్తుం న చోత్సహే।
ప్రయాస్యే తత్ర యత్రాసౌ ముమూర్షుః సైంధవః స్థితః॥ 7-127-6(50211)
ధర్మరాజస్య వచనే స్థాతవ్యమవిశంకయా।
యాస్యామి పదవీం భ్రాతుః సాత్వతస్య చ ధీమతః॥ 7-127-7(50212)
సోఽద్య యత్తో రణే రార్థం పరిరక్ష యుధిష్ఠిరం।
ఏతద్ధి సర్వకార్యాణాం పరమం కృత్సమాహవే॥ 7-127-8(50213)
తమబ్రవీన్మహారాజ ధృష్టద్యుంనో వృకోదరం।
ఈప్సితం తే కరిష్యామి గచ్ఛ పార్థావిచారయన్॥ 7-127-9(50214)
నాహత్వా సమరే ద్రోణో ధృష్టద్యుంనం కథంచన।
నిగ్రహం ధర్మరాజస్య ప్రకరిష్యతి సంయుగే॥ 7-127-10(50215)
సంజయ ఉవాచ। 7-127-11x(4587)
తతో నిక్షిప్య రాజానం ధృష్టద్యుంనే చ పాండవం।
అభివాద్య గురుం జ్యేష్ఠం ప్రయయౌ యేన ఫల్గునః॥ 7-127-11(50216)
పరిష్వక్తశ్చ కౌంతేయో ధర్మరాజేన మారుతిః।
ఆఘ్రాతశ్చ తథా మూర్ధ్ని శ్రావితశ్చాశిషః శుభాః॥ 7-127-12(50217)
[కృత్వా ప్రదక్షిణాన్విప్రానర్చితాంస్తుష్టమానసాన్।
ఆలభ్య మంగలాన్యష్టౌ పీత్వా కైరాతకం మధు॥ 7-127-13(50218)
ద్విగుణద్రవిణో వీరో మదరక్తాంతలోచనః।
విప్రైః కృతస్వస్త్యయనో విజయోత్పాదసూచితః॥ 7-127-14(50219)
పశ్యన్నేవాత్మనో బుద్ధిం విజయానందకారిణీం।
అనులోమానిలైశ్చాశు ప్రదర్శితజయోదయః॥ 7-127-15(50220)
భీమసేనో మహాబాహుః కవచీ శుభకుండలీ।
సగదః సతలత్రాణః సశరీ రథినాం వరః।
రథమారుహ్య నిర్యుక్తం సర్వోపకరణాన్వితం'॥ 7-127-16(50221)
తస్య కార్ష్ణాయసం వర్మ హేమచిత్రం మహర్ద్ధిమత్।
విబభౌ సర్వతః శ్లిష్టం సవిద్యుదివ తోయదః॥ 7-127-17(50222)
పీతరక్తాసితసితైర్వాసౌభిశ్చ సువేష్టితః।
కంఠసూత్రేణ విబభౌ సేంద్రాయుధ ఇవాంబుదః॥ 7-127-18(50223)
ప్రయాతే భీమసేనే తు తవ సైన్యం యుయుత్సయా।
పాంచజన్యరవో ఘోరః పునరాసీద్విశాంపతే॥ 7-127-19(50224)
తం శ్రుత్వా నినదం ఘోరం త్రైలోక్యత్రాసనం మహత్।
పునర్భీమం మహాబాహుం ధర్మపుత్రోఽభ్యభాషత॥ 7-127-20(50225)
ఏష వృష్ణిప్రవీరేణ ధ్మాతః సలిలజో భృశం।
పృథివీం చాంతరిక్షం చ వినాదయతి శంఖరాట్॥ 7-127-21(50226)
నూనం వ్యసనమాపన్నే సుమహత్సవ్యసాచిని।
కురుభిర్యుధ్యతే సార్ధం సర్వైశ్చక్రగదాధరః॥ 7-127-22(50227)
నూనమార్యా మహత్కుంతీ పాపం వ్యసనమీదృశం।
ద్రౌపదీ చ సుభద్రా చ పశ్యంతి సహ బంధుభిః।
తద్భీమ త్వరయా యుక్తో యాహి యత్ర ధనంజయః॥ 7-127-23(50228)
ముహ్యతీవ హి మే చిత్తం ధనంజయదిదృక్షయా।
దిశశ్చ ప్రదిశః పార్థ సాత్వతస్య చ కారణాత్॥ 7-127-24(50229)
గచ్ఛగచ్ఛేతి గురుణా సోఽనుజ్ఞాతో వృకోదరః।
తతః పాండుసుతో రాజన్భీమసేనః ప్రతాపవాన్॥ 7-127-25(50230)
బద్ధగోధాంగులిత్రాణః ప్రగృహీతశరాసనః।
జ్యేష్ఠేన ప్రహితో భ్రాత్రా భ్రాతా భ్రాతుః ప్రియంకరః॥ 7-127-26(50231)
ఆహత్య దుందుభిం భీమః శంఖం ప్రధ్మాప్య చాసకృత్।
వినద్య సింహనాదేన జ్యాం వికర్షన్పునఃపునః॥ 7-127-27(50232)
తేన శబ్దేన వీరాణాం పాతయిత్వా మనాంస్యుత।
దర్శయన్ఘోరమాత్మానమమిత్రాన్సహసాఽభ్యయాత్॥ 7-127-28(50233)
తమూహుర్జవనా దాంతా విరువంతో హయోత్తమాః।
విశోకేన సుసంయత్తా మనోమారుతరంహసః॥ 7-127-29(50234)
ఆరుజన్విరుజన్పార్థో జ్యాం వికర్షంశ్చ పాణినా।
సంప్రకర్షన్వికర్షంశ్చ సేనాగ్రం సమలోడయత్॥ 7-127-30(50235)
తం ప్రయాంతం మహాబాహుం పాంచాలాః సహసోమకాః।
పృష్ఠతోఽనుయయుః శూరా మఘవంతమివామరాః॥ 7-127-31(50236)
తం సమేత్య మహారాజ తావకాః పర్యవారయన్।
దుఃశాసనశ్చిత్రసేనః కుండభేదీ వివింశతిః॥ 7-127-32(50237)
దుర్ముఖో దుఃసహశ్చైవ వికర్ణశ్చ శలస్తథా।
విందానువిందౌ సుముఖో దీర్ఘబాహుః సుదర్శనః॥ 7-127-33(50238)
వృందారకః సుహస్తశ్చ సుషేణో దీర్ఘలోచనః।
అభయో రౌద్రకర్ణా చ సువర్మా దుర్విమోచనః॥ 7-127-34(50239)
శోభంతో రథినాం శ్రేష్ఠాః సహసైన్యపదానుగాః।
సంయత్తాః సమరే వీరా భీమసేనముపాద్రవన్॥ 7-127-35(50240)
తైః సమంతాద్వృతః శూరైః సమరేషు మహారథః।
తాన్సమీక్ష్య తు కౌంతేయో భీమసేనః పరాక్రమీ।
అభ్యవర్తత వేగేన సింహః క్షుద్రమృగానివ॥ 7-127-36(50241)
తే మహాస్త్రాణి దివ్యాని తత్ర వీరా అదర్శయన్।
ఛాదయంతః శరైర్భీమం మేఘాః సూర్యమివోదితం॥ 7-127-37(50242)
తతః క్రుద్ధో మహారాజ భీమసేనః పరాక్రమీ।
అగ్రతః స్యందనానీకం శరవర్షైరవాకిరత్॥ 7-127-38(50243)
తే వధ్యమానాః సమరే తవ పుత్రా మహారథాః।
భీమం భీమబలా యుద్ధే యోధయంతి జయైషిణః॥ 7-127-39(50244)
తతో దుఃశాసనః క్రుద్ధో రథశక్తిం సమాక్షిపత్।
సర్వపారసవీం తీక్ష్ణాం జిఘాంసుః పాండునందనం॥ 7-127-40(50245)
ఆపతంతీం మహాశక్తిం తవ పుత్రప్రణోదితాం।
ద్విధా చిచ్ఛేద తాం భీమస్తదద్భుతమివాభవత్॥ 7-127-41(50246)
అథాన్యైర్విశిఖైస్తీక్ష్ణైః సంక్రుద్ధః కుండభేదినం।
సుషేణం దీర్ఘనేత్రం చ త్రిభిస్త్రీనవధీద్బలీ॥ 7-127-42(50247)
తతో వృందారకం వీరం కురూణాం కీర్తివర్ధనం।
పుత్రాణాం తవ వీరాణాం యుధ్యతామవధీత్పునః॥ 7-127-43(50248)
అభయం రౌద్రకర్మాణం దుర్విమోచనమేవ చ।
త్రిభిస్త్రీనవధీద్భీమః పునరేవ సుతాంస్తవ॥ 7-127-44(50249)
వధ్యమానా మహారాజ పుత్రాస్తవ బలీయసా।
భీమం ప్రహరతాం శ్రేష్ఠం సమంతాత్పర్యవారయన్॥ 7-127-45(50250)
తే శరైర్భీమకర్మాణం వవర్షుః పాండవం యుధి।
మేఘా ఇవాతపాపాయే ధారాభిర్ధరణీధరం॥ 7-127-46(50251)
స తద్బాణమయం వర్షమశ్మవర్షమివాచలః।
ప్రతీచ్ఛన్పాండుదాయాదో న ప్రావ్యథత శత్రుహా॥ 7-127-47(50252)
విందానువిందౌ సహితౌ సువర్మాణం చ తే సుతం।
ప్రహసన్నేవ కౌంతేయః శరైర్నిన్యం యమక్షయం॥ 7-127-48(50253)
తతః సుదర్శనం వీరం పుత్రం తే భరతర్షభ।
వివ్యాధ సమరే తూర్ణం స పపాత మమార చ॥ 7-127-49(50254)
సోఽచిరేణైవ కాలేన తద్రథానీకమాశుగైః।
దిశః సర్వాః సమాలోక్య వ్యధమత్పాండునందనః॥ 7-127-50(50255)
తతో వై రథఘోషేణ గర్జితేన మృగా ఇవ।
భజ్యమానాశ్చ సమరే తవ పుత్రా విశాంపతే।
ప్రాద్రవన్సహసా సర్వే భీమసేనభయర్దితాః॥ 7-127-51(50256)
అనుయాయాచ్చ కౌంతేయః పుత్రాణాం తే మహద్బలం।
వివ్యాధ సమరే రాజన్కౌరవేయాన్సమంతతః॥ 7-127-52(50257)
వధ్యమానా మహారాజ భీమసేనేన తావకాః।
త్యక్త్వా భీమం రణాజ్జగ్ముశ్చోదయంతో హయోత్తమాన్। 7-127-53(50258)
తాంస్తు నిర్జిత్య సమరే భీమసేనో మహాబలః।
సింహనాదరవం చక్రే బాహుశబ్దం చ పాండవః॥ 7-127-54(50259)
*మహాంతం తలశబ్దం చ కృత్వా ద్రోణాంతికం యయౌ।
తమావారయదాచార్యో వేలేవోద్వృత్తమర్ణవం॥ 7-127-55(50260)
తస్య ద్రోణో రథం రాజంఛాదయామాస సంయుగే।
సాశ్వసూతధ్వజం తూర్ణం తదద్భుతమివాభవత్॥ 7-127-56(50261)
లలాటేఽతాడయచ్చైనం నారాచేన స్మయన్నివ।
ఊర్ధ్వరశ్మిరివాదిత్యో విబభౌ తత్ర పాండవః॥ 7-127-57(50262)
స మన్యమానస్త్వాచార్యో మమాయం ఫల్గునో యథా।
భీమః కరిష్యతే పూజామిత్యువాచ వృకోదరం॥ 7-127-58(50263)
భీమసేన న తే శక్యం ప్రవేష్టుమరివాహినీం।
మామనిర్జిత్య సమరే శత్రుమద్య మహాబల॥ 7-127-59(50264)
యది తే సానుజః కృష్ణః ప్రవిష్టోఽనుమతే మమ।
అనీకం న తు శక్యం మే ప్రవేష్టుమిహ వై త్వయా॥ 7-127-60(50265)
సంజయ ఉవాచ। 7-127-61x(4588)
అథ భీమస్తు తచ్ఛ్రుత్వా గురోర్వాక్యమశేషతః।
క్రుద్ధః ప్రోవాచ వై ద్రోణం రక్తతాంరేక్షణః శ్వసన్॥ 7-127-61(50266)
తవార్జునో నానుమతే బ్రహ్బంధో రమాజిరం।
ప్రవిష్టః స హి దుర్ధర్షః శక్రస్యాపి విశేద్బలం॥ 7-127-62(50267)
యేన త్వం పరమాం పూజాం కుర్వతా మానితో హ్యసి।
నార్జునోఽహం ఘృణీ విప్ర భీమసేనోఽస్మి తే రిపుః॥ 7-127-63(50268)
పితా నస్త్వం గురుర్బంధుస్తదా పుత్రా హి ర్తే వయం।
ఇతి మన్యామహే సర్వే భవంతం ప్రణతాః స్థితాః॥ 7-127-64(50269)
తదద్య విపరీతం తే వదతోఽస్మాసు దృశ్యతే।
యది శత్రుం త్వమాత్మానం మన్యసే తత్తథాఽస్త్విహ।
ఏష తే సదృశం కర్మ శత్రోర్భీమః కరిష్యతి॥ 7-127-65(50270)
సంజయ ఉవాచ। 7-127-66x(4589)
అథోద్ధాంయ గదాం వీరః కాలదండమివాంతకః।
ద్రోణాయావాసృజద్రాజన్స రథాదవపుప్లువే॥ 7-127-66(50271)
సాశ్వసూతధ్వజం యానం ద్రోణస్యాపోథయత్తదా।
తదద్భుతమపశ్యామ పాండవేయస్య విక్రమం॥ 7-127-67(50272)
ద్రోణం తు విరథం కృత్వా భీమసేనో మహాబలః।
అభ్యవర్తత సైన్యాని తావకాని సమంతతః॥ 7-127-68(50273)
స మృద్రంస్తరసా యోధాన్వాయుర్వృక్షానివౌజసా।
విచచార రణే రాజన్వాయుతుల్యపరాక్రమః॥ 7-127-69(50274)
నిర్జితస్తు తదా తేన పాండవేన మహాత్మనా।
అన్యం తు రథమాతిష్ఠద్ద్రోణః ప్రహరతాం వరః॥ ॥ 7-127-70(50275)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే సప్తవింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 127 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-127-1 సంవిదం జ్ఞాపనం॥
5-127- ఆత్యయికం అతిశయితం॥
5-127- ఇదం శ్లోకత్రయం ఝ. పుస్తక ఏవ వర్తతే।
అనలో గోహిరణ్యం చ దూర్వాగోరోచనామృతం।
అక్షతం దధి చేత్యష్టౌ మంగలాని ప్రచక్షతే॥
5-127- విజయోత్పాదసూచితః సూచితవిజయోత్పాదః॥
5-127- రథమారుహ్య ప్రయయావితి పూర్వేణాన్వయః॥
5-127- ఆహ కుంతీ నూనమార్యా పాపమద్య నిదర్శనం।
ద్రోపద్రీ చ సుభద్రా చ పశ్యంత్యౌ సహ బంధుభిః। ఇతి ఝ. పాఠః॥
5-127- ఆరుజన్ కృంతన్। విరుజన్విష్యన్। వికర్షన్ అత్యర్థం కర్షన్।
సంప్రకర్షన్ సంయక్ప్రకర్షేణ విలిఖన్। వికర్షన్ విక్షిపన్॥
5-127-* ఇయం కథా ఝ. పాఠే పూర్వాధ్యాయే 37 తమశ్లోకాదనంతరం కథితాస్తి।

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.